جراحی شکستگی بینی عمل حساسی است که برای ترمیم آسیبهای ناشی از شکستگی استخوانها و غضروفهای بینی انجام میشود. اما برای درک بهتر این جراحی، لازم است ابتدا به تعریف کاملی از شکستگی بینی بپردازیم. شکستگی بینی، نوعی آسیب شدید به استخوانها و غضروفهای بینی است که میتواند در اثر ضربات مختلفی مانند تصادف، افتادن یا ضربه مستقیم به بینی ایجاد شود. این آسیب علاوه بر اختلال در تنفس، میتواند ظاهر بینی را نیز تغییر دهد.
پزشک با معاینه دقیق بینی و بررسی علائمی مانند درد، تورم، خونریزی، کبودی و تغییر شکل بینی، میتواند شکستگی را تشخیص دهد. در برخی موارد، برای بررسی دقیقتر شدت آسیب و جابهجایی استخوانها، ممکن است از آزمایشهای تصویربرداری مانند ایکسری یا سیتیاسکن نیز استفاده شود. درمان شکستگی بینی، به میزان و محل شکستگی بستگی دارد. در برخی موارد، جا انداختن استخوان بینی با بیحسی موضعی کافی است. اما در موارد پیچیدهتر، ممکن است نیاز به جراحی برای ترمیم شکستگی باشد.
جراحی بینی شکسته چه زمانی انجام میشود؟
پزشکان معتقدند بهترین زمان برای عمل شکستگی بینی، 3 تا 4 روز بعد از آن است. در این مدت، ورم بینی فروکش کرده و عکس برداری دقیق از ساختار دماغ شکسته امکانپذیر میشود. سپس، جراح با بررسی عکسها و معاینه فرد، عمل بینی را برای وی برنامهریزی میکند. بعد از شکستگی بینی، در اسرع وقت به نزدیکترین کلینیک یا بیمارستان مراجعه کنید. گاهی اوقات مایع مخاطی بعد از ضربه در بینی جمع میشود و عوارضی به دنبال دارد.
عوارض عدم انجام جراحی بینی شکسته چیست؟
بیتوجهی به درمان شکستگی بینی، میتواند عواقب ناخوشایندی به دنبال داشته باشد.
- انحراف تیغه بینی، یکی از این عواقبی است که تنفس را دشوار میکند، باعث خروپف میشود و در موارد شدید، به آپنه خواب (اختلال تنفسی جدی) منجر میشود که در این صورت مراجعه به بهترین جراح انحراف بینی ممکن است نیاز باشد.
- علاوه بر مشکلات تنفسی، عدم درمان شکستگی بینی میتواند زیبایی و اعتماد به نفس فرد را نیز تحت تاثیر قرار دهد. کج شدن بینی و تغییر شکل ظاهری آن، باعث از دست رفتن زیبایی و کاهش اعتماد به نفس فرد می شود.
- درد مزمن و عفونت، از دیگر عواقب ناگوار عدم درمان شکستگی بینی هستند.
چه اقداماتی قبل از جراحی بینی شکسته باید انجام دهیم؟
مهمترین اقدام قبل از عمل بینی شکسته، معاینه فیزیکی توسط یک جراح بینی خوب در تهران است. در این معاینه پزشک با مشاهده و لمس بینی و صورت، محل درد را تشخیص میدهد. در صورت درد شدید، پزشک از بیحس کننده موضعی برای کاهش درد استفاده میکند. در موارد آسیبدیدگی شدید، دکتر برای تشخیص دقیق و بررسی مشکلات بیمار، از رادیوگرافی یا سی تی اسکن نیز استفاده میکند. اطلاعات حاصل از معاینه فیزیکی و تصویربرداری، به پزشک در انتخاب روش مناسب برای درمان شکستگی بینی کمک میکند.
مراقبت های بعد از عمل شکستگی بینی چگونه است؟
برای دستیابی به بهترین نتیجه از جراحی بینی شکسته و به حداقل رساندن عوارض، رعایت مراقبت های بعد از عمل بینی از اهمیت بالایی برخوردار است. برخی از مهمترین این مراقبت ها شامل موارد زیر هستند:
- از مصرف سیگار و الکل خودداری کنید.
- هنگام خواب، دو بالش زیر سر خود قرار دهید تا خون رسانی به خوبی انجام شود.
- از رژیم غذایی نرم استفاده کنید تا فشاری به بینی وارد نشود. مصرف مایعات فراوان و غذاهای نرم و سرشار از پروتئین، نقشی کلیدی در کوتاه شدن دوران نقاهت و بهبود وضعیت سلامت فرد پس از شکستگی بینی ایفا میکند.
- از رفتن به مکان های شلوغ خودداری کنید.
- داروهای تجویز شده توسط پزشک را به موقع مصرف کنید. مصرف داروهای مسکن برای کنترل درد و آنتیبیوتیک برای پیشگیری و درمان عفونت، پس از جراحی شکستگی بینی ضروری است.
- در روزهای ابتدایی با مشورت پزشک برای کاهش تورم، از کمپرس یخ استفاده کنید.
- دوره نقاهت عمل شکستگی بینی 7 تا 10 روز بوده و رعایت تمام مراقبتهای ذکر شده در این دوره الزامی است.
آیا جراحی شکستگی بینی تنها راه درمانی است؟
در صورت جابهجایی استخوان و غضروف بینی فرد، ممکن است پزشک بتواند با تکنیک های غیرجراحی مانند جا انداختن دستی یا گچ گرفتن با گاز، مشکل را حل کند. البته این کار باید حداکثر تا ۱۴ روز پس از شکستگی انجام شود. در این روش، پزشک ابتدا با استفاده از اسپری یا تزریق، بینی شما را بیحس میکند، سپس استخوانها و غضروفها را به حالت اولیه خود باز میگرداند. ممکن است برای جلوگیری از خونریزی، پانسمانهایی داخل بینی گذاشته شود. همچنین در برخی موارد، برای ثابت نگه داشتن بینی، آتل به خارج بینی چسبانده میشود. استفاده از آتل معمولا تا یک هفته ادامه دارد. در نهایت برای جلوگیری از عفونت، لازم است یک دوره آنتیبیوتیک مصرف کنید.
زمان شکستگی شدید، تعداد محلهای شکستگی زیاد یا گذشت بیش از ۱۴ روز از زمان شکستگی، جراحی بینی شکسته ضرورت پیدا میکند. دلیل این امر، ثابت شدن استخوانها در موقعیت جدید خود پس از ۱۴ روز است که ترمیم آنها بدون جراحی غیرممکن میشود. همچنین، اگر شکستگی به تیغه میانی بینی آسیب رسانده و باعث گرفتگی یا مشکل در تنفس شده باشد، احتمالا جراحی ترمیمی بینی نیز به شما پیشنهاد خواهد شد. خبر خوب این است که اکثر بینی های شکسته به درمان پیچیدهای نیاز ندارند و با کنترل درد و علائم و صاف کردن استخوان یا غضروف کج، مشکل حل میشود.